Lerareninfo Lerarenblogs Lerarenforum Lerarenkalender Lerarenlinks Lerarentools Lerarenteam

Woordenboek
Het gebruik van computerwoorden en ICT-jargon is onvermijdelijk op deze site.
Hieronder vind je een verklarende, alfabetische woordenlijst zodat je snel op de hoogte bent.

CIJFERS/TEKENS
A
ASCII American Standard Code for Information Interchange. ASCII is de universele norm voor het omzetten van tekst, getallen en leestekens in binaire gegevens (bytes) die door om het even welke computer gelezen kunnen worden. Zo staat ASCII-code 65 voor de hoofdletter A. ASCII is een protocol voor het overbrengen van bestanden van de ene computer naar de andere. Het is eigenlijk alleen geschikt voor tekstbestanden. ASCII omvat 128 tekens, wat onvoldoende is om de tekens van elke taal te kunnen onderbrengen. Veel tekens, zoals letters met accenten en valutatekens vallen erbuiten. Later is dan ook extended ASCII ontstaan, dat 256 tekens omvat (waaronder tekens als é, ï en ä). Extended ASCII is echter geen standaard, waardoor de tekens bij gebruik verschillend kunnen zijn.
ASCII-bestand Een bestand dat alleen bestaat uit ASCII-tekens. Allerlei stuurcodes die door de verschillende tekstverwerkers worden gebruikt staan er niet in. Daardoor is het voor vrijwel elk computer besturingssysteem leesbaar.
Audio editor Programma(atje) om geluidsbestanden (bv. MP3, WAV,…) te bewerken.
AVI Audio Video Interleaved. Bestandsnaam voor video met geluid, wordt veel door Microsoft gebruikt en is af te spelen met Windows Media Player (de Mediaspeler van Windows).
B
Banner ad (banner) Een afbeelding met reclame waarop de bezoeker kan klikken. De bezoeker krijgt dan een bepaalde reclamesite te zien. De beheerder van een website die een banner ad plaatst, krijgt vaak per klik of per gerealiseerde verkoop een bepaald bedrag.
Batch-bestand ASCII-bestanden met de extensie bat, die een of meer DOS-instructies bevatten. Bij het aanroepen van een batch-bestand worden die instructies een voor een uitgevoerd alsof ze door de gebruiker via het toetsenbord waren ingevoerd. Een voorbeeld is dezelfde fotobewerking op verschillende afbeeldingen toepassen. Het bekendste voorbeeld van een batch-bestand is autoexec.bat.
Beamer Apparaat (ook projector genoemd) voor het projecteren en weergeven van beeld. Het wordt vooral gebruikt als thuisbioscoop of om presentaties te geven. Uiteraard is het ook een zeer geschikt apparaat voor lesgevers.
Bestandsformaat De manier waarop een bestand is opgebouwd. Bijna ieder programma heeft een eigen bestandsformaat wat herkenbaar is door de extensie (dit zijn de laatste drie of meer tekens achter de punt). Bijvoorbeeld: een HTML-bestand heeft de extensie .HTM of .HTML; een Word-bestand heeft de extensie .doc.
Besturingssysteem Een verzameling (systeem)programma's en -bestanden die ervoor zorgt dat je computer werkt, je aangesloten apparaten bruikbaar maakt en een interface (wijze waarop een programma is vormgegeven op je beeldscherm) beschikbaar stelt aan de gebruiker. Voorbeelden zijn Windows, UNIX, CP/M, MacOS en MS-DOS.
Browser Browsen betekent doorzoeken, grasduinen, bladeren. Een programma om een website te bekijken. Voorbeelden van webbrowsers zijn Internet Explorer (geleverd met Windows), Opera en FireFox.
C
Comprimeren (compressie) Een manier om de grootte van bestanden te verkleinen. Sommige bestanden die veel beeld en geluid bevatten, nemen erg veel ruimte in beslag. Je kunt een bestand 'inpakken', zodat het minder bytes omvat. Het voordeel hiervan is dat er meer op een opslagmedium past, bijvoorbeeld op de harde schijf of een dvd. Ook gaat het verzenden van bestanden via e-mail, of het downloaden, sneller als een bestand gecomprimeerd is. Er is speciale compressiesoftware ontwikkeld die deze bestanden kleiner maakt, een voorbeeld is het programma WinZip.
Converteren Het omzetten van gegevens zodat ze geschikt worden gemaakt voor een toepassing in een andere omgeving; omzetten van een bestandssoort naar een andere bestandssoort. Bijvoorbeeld een document dat in Word gemaakt is geschikt maken voor Portable Document Format (DOC naar PDF).
Crop Bijsnijden van een foto.
D
Database (gegevensbestand, databank) Een hoeveelheid gegevens die in één of meer tabellen bij elkaar staan. Deze gegevens zijn geordend in records. De records bestaan weer uit een aantal velden. Met behulp van software kun je deze gegevens bekijken, sorteren, aanpassen, toevoegen en verwijderen. Deze software wordt een DBMS genoemd: een DataBase Management Systeem. Indien in de database verwijzingen zitten naar andere databases, spreekt men van een relationele database.
DBMS (DataBase Management Systeem) Interface tussen het programma, het besturingssysteem en de fysieke data.
DirectX Multimedia-programmatuur van Microsoft die er onder meer voor zorgt dat o.a. spelprogrammeurs niet bij elk game opnieuw wakker hoeven te liggen van compatibiliteit met grafische kaarten, joysticks en dergelijke. Deze stuurprogramma’s maken het dus mogelijk om in spellen en dergelijke van standaard hardwareondersteuning gebruik te maken, zonder dat de ontwikkelaars zich met de fabrikant en het type hardware bezig hoeven te houden. Dit scheelt veel tijd, waardoor applicaties sneller in de winkels liggen.
Downloaden Gegevens van het internet naar een computer kopiëren.
DVD Digital Versatile Disc. De dvd heeft dezelfde afmetingen als de cd maar een veel hogere opslagcapaciteit, variërend van 4.7 tot 17 GB per disc, ofwel 25 maal die van de gewone compact disc. De opslagcapaciteit is afhankelijk van het type dvd-schijfje. Een enkele dvd kan een volledige speelfilm van anderhalf uur bevatten met ondertitels in diverse talen en tal van interactieve extra’s.
E
Editor Programma(atje) om de inhoud van een bestand te wijzigen. Het kan gaan om een geluidsbestand, een filmbestand,…
F
Flash Een speciale multimediale programmeertaal van MacroMedia, waarmee een website is op te vrolijken. Met Flash kun je knoppen, banners en illustraties programmeren. Flash is krachtig genoeg om een complete website te bouwen. Om Flashwebsites te kunnen bekijken is er een speciale flashplug-in nodig voor Internet Explorer. Spijtig genoeg hebben heel wat zoekmachines problemen met het indexeren van Flashwebsites.
G
Gateway Een dienst die de overgang tussen verschillende protocollen regelt. Zo bestaan er gateways tussen internet en onlinediensten als AOL (America Online), zodat de klanten van AOL ook internetdiensten kunnen gebruiken en per e-mail bereikbaar zijn.
H
Homepage De hoofd- of beginpagina van een website. Een homepage is een pagina op het World Wide Web die de bezitter ervan zelf heeft gemaakt of heeft laten maken. Op homepages staan vaak gegevens over de bezitter, het bedrijf of de organisatie, vind je informatie die de bezitter persoonlijk interesseert of krijg je een overzicht van wat je allemaal op de webstek vindt. Vandaar de naam; het is een soort digitaal thuis op het Web.
HTML De opmaaktaal, waarmee webpagina's worden gemaakt. De taal bevat onder meer tags (opdrachten waarmee de opmaak van een document kan worden vastgelegd).
I
Indexeren Proces dat de bestanden bekijkt, beoordeelt en bepaalt hoe ze in de index/databank worden opgenomen.
Interface A. Betekent letterlijk raakvlak. Een interface is een verbinding tussen hardware of software, bijvoorbeeld een printerpoort is een interface tussen printer en computer. B. De wijze waarop een programma is vormgegeven op het beeldscherm. Dat kan grafisch zijn zoals bijvoorbeeld Windows dat werkt met iconen en vensters en wordt bestuurd met de muis. Een andere vorm is de tekstuele interface zoals bijvoorbeeld MS-DOS dat werkt met opdrachten bestaande uit tekens en wordt bestuurd met het toetsenbord.
J
K
L
Linux Een open source besturingssysteem, gebaseerd op Unix. Linux kan vrij gebruikt worden en mag worden aangepast. Deze aanpassingen moeten wel voldoen aan de GPL (General Public License), wat inhoudt dat de aanpassingen ook weer beschikbaar moeten zijn voor anderen.
M
Mindmap Een mindmap is een grafisch schema (of informatieboom), dat vertrekt van een centraal onderwerp en daaraan bijzaken en verwante concepten linkt. Een mindmap zou bij het studeren helpen details van hoofdzaken te onderscheiden en informatie logisch te ordenen in het geheugen. Concreet noteert men bij een mindmap het centrale onderwerp in het midden, en worden daar omheen verbindingen toegevoegd.
Modem MOdulator/DEModulator. Apparaat om de pc aan te sluiten op een telefoonlijn, zodat met andere computergegevens uitgewisseld kan worden. De modem kan meestal ook faxen versturen en ontvangen. De snelheid wordt aangegeven in bits per seconde (bps). De modem zet digitale signalen om naar analoge signalen of omgekeerd en is in staat om via een telefoonlijn gegevens van de ene computer naar de andere te versturen.
MP3 De afkorting voor een techniek die gebruikt wordt om audio (geluiden) op te slaan in een computerbestand. De geluidskwaliteit bij het afspelen van deze bestanden benadert die van een hifi-installatie. Mp3 staat voor MPEG-1, Audio Layer 3. De naamgeving van industriestandaarden is ondoorgrondelijk voor buitenstaanders en daarom is er dan ook de nodige verwarring over deze termen. Er bestaat ook MPEG-1 Layer 1 , MPEG-1 Layer 2 evenals MPEG-2, maar dit zijn dus andere technieken. Mp3-files met muziek uit allerlei genres zijn te downloaden op het Internet. Ze genieten populariteit omdat Mp3's in tegenstelling tot eerdere audiobestandsformaten (bijvoorbeeld WAV) niet absurd groot zijn. Met het downloaden van zo'n 4 megabyte heb je al een gemiddelde top 40 song in huis. Als je daar vervolgens naar wilt luisteren, heb je wel een geluidskaart en Mp3-afspeelsoftware nodig. Bijna elke PC die verkocht wordt, heeft een geluidskaart.
MPEG Motion Picture Expert Group. Transferformaat voor gecomprimeerde audio- en videodata.
N
O
Ogg Vorbis Een open, patentvrij, professioneel audio encoding en streaming technologie met alle voordelen van Open Source. De bestanden van Ogg Vorbis hebben de extensie .OGG. OGG-bestanden zijn te vergelijken met andere muziekbestanden, zoals MP3, VQF en ACC. Het grootste verschil met deze bestanden is dus dat de OGG-compressie gratis, patent-vrij en compleet open is. WinAmp is een bekende MP3-player die ook OGG-bestanden kan afspelen.
Open source Betekent het “vrijgeven van de broncode van een programma”, zodat ontwikkelaars en programmeurs een bijdrage kunnen leveren aan de ontwikkeling. Een heel bekend voorbeeld van Open source is het gratis besturingssysteem Linux (als alternatief voor bijvoorbeeld Windows).
P
Plug-in Een programma(atje) dat een ander daartoe ingericht programma (zoals bijvoorbeeld een internetbrowser) voorziet van een nieuwe functionaliteit. Denk bijvoorbeeld aan de plug-in Real Audio voor het beluisteren van muziek en Flash voor het verfraaien van websites.
Protocol Afgesproken standaard. Een stelsel regels of standaards dat is ontworpen om computers met elkaar en met randapparaten te kunnen verbinden.
Q
R
Real Audio Benaming van een plug-in en een technologie om beeld en geluid rechtstreeks over het internet te verzenden. Real Audio gebruikt een streaming-techniek die het bestand leest en uitzendt zodra het ontvangen wordt.
Record Verzameling van gegevens in een database die bij elkaar horen, bijvoorbeeld alle gegevens over iemands naam, adres en woonplaats.
S
Screencast Een digitale opname van opvolgende schermafbeeldingen, vaak voorzien van een gesproken tekst. Het is dus een filmpje van hetgeen een gebruiker ziet terwijl hij aan het werk is. Het gebruik van een applicatie (de werking) wordt als het ware gefilmd (al dan niet met geluid). Dit kan dan als een filmpje op een website geplaatst worden, waardoor je een demonstratie krijgt van hoe iets werkt.
Server Een in het netwerk opgenomen computer die zijn configuratie (harde schijf, printer, modems, gateway) beschikbaar stelt aan andere gebruikers. Hierbij kan een onderscheid gemaakt worden tussen central en distributed servers. Bij een central server zijn alle gemeenschappelijk te gebruiken resources (systeemelementen) gekoppeld aan deze computer. Als de computer niet meer als normaal werkstation is te gebruiken spreken we van een dedicated server. Bij een distributed server zijn binnen het netwerk meerdere computers opgenomen die hun resources aan andere gebruikers beschikbaar stellen.
Shockwave Shockwavesites worden ontworpen met behulp van Flash. Kenmerkend voor deze sites is dat ze voornamelijk opgebouwd zijn uit lijntekeningen waardoor snelheid van de animaties aanzienlijk sneller is dan bij pixelafbeeldingen. Bovendien is ook streaming sound (geluid wordt tijdens het downloaden direct afgespeeld) mogelijk.
Streaming media Benaming voor video- en audiobestanden die al beginnen te spelen terwijl het bestand nog aan het downloaden is.
SVCD Super Video-CD. Vergelijkbaar met Video-Cd maar met een betere beeldkwaliteit.
Systeemelement Onderdeel van een informatieverwerkend systeem, waarvan een programma of taak gebruik kan maken.
T
Tutorial A. Handleiding met voorbeelden. B. Leerprogramma.
U
Uploaden Het kopiëren van een bestand van computer naar een (internet)server. Tegenovergestelde van downloaden.
V
VCD Video-CD. Een digitaal opslagmedium voor films. Het schijfje ziet eruit als een audio-cd of cd-rom en bevat gecomprimeerde MPEG-1 videobeelden. Je kunt het vergelijken met een dvd maar met een slechtere beeldkwaliteit. De vcd is afspeelbaar in de meeste dvd-spelers.
W
W3C World Wide Web Consortium. Belangrijkste standaardenorganisatie voor het internet (WWW).
WAV Een geluidsbestand (wavebestand, waveform) dat veel wordt gebruikt door Windows.
Webmaster De beheerder van een website die ervoor zorgt dat alle documenten en webpagina's goed geconfigureerd zijn en dat alle links actief zijn.
WMV Windows Media Video: Een videocompressietechniek van Microsoft die in de Windows Media Player wordt toegepast.
X
XHTML Extensible Hypertext Markup Language. Een verbeterde versie van HTML 4.0 met als toevoeging XML (Extensible Markup Language). XML is een gestrucureerde set van afspraken over hoe iemand data kan delen op het web. Het wordt een extensible markup language genoemd omdat iedereen een afzonderlijke set kan ontwikkelen voor een speciaal doel. Het kan worden verbeterd/veranderd en gebruikt worden voor vele zaken. Vaak wordt XML zo veranderd dat ook de beschrijving van de opmaak van een website wordt opgenomen in het afzonderlijk taaltje voor een speciale publicatie. Zo is ook de nieuwe specificatie ontstaan van XHTML. XHTML is in feite een nieuwe versie van HTML 4.0, maar in plaats van HTML 5.0 wordt het XHTML 1.0 genoemd. HTML 4.0 is een standaard waar alleen door de W3C veranderingen kunnen worden aangebracht. XHTML kan door iedereen die deze standaard wil gaan gebruiken, worden uitgebreid.
Y
Z

Webmaster :: Chris Goevaerts
Webprogrammatie en -design :: Chris Goevaerts en Pascal Vanden Eynde
Disclaimer | Webhosting :: Buzz-e-ness
Copyright © 2008-2017